Yaren Öz

Na haar afstuderen werkte ze bij Olay TV en bij een lokale krant in Istanbul. Ze speelde een actieve rol bij het samenstellen en publiceren van diverse uitgaven en gidsen. In 2004 trad ze in dienst bij Ekonomi Yayınları AŞ als Art Director. Öz was actief betrokken bij verschillende projecten en evenementen bij deze toonaangevende organisatie in de sector. Na er ongeveer 13 jaar te hebben gewerkt, werd ze in 2017 benoemd tot algemeen directeur.

Öz helpt merken met creatieve ontwerpen een huisstijl op te bouwen, hun merk te versterken met nieuwe ideeën en met opvallende strategieën een blijvende indruk achter te laten op sociale media. Naast haar rol als oprichter van Grafikare Tasarım is ze ook verantwoordelijk voor het ontwerp en de directie binnen haar bedrijf.

Hoe is dit ontwerpverhaal begonnen?

En als je dit verhaal over ontwerpen niet in zakelijk jargon, maar van mijzelf wilt horen:

Hoe is dit ontwerpverhaal begonnen?

Ik kom uit Hereke. Mijn familie heeft zich daar gevestigd; laten we het nu maar niet over onze afkomst hebben — Circassisch, migrant, Lazisch, gemengd… Hereke dus. Er zijn vast mensen die het kennen. Het is een kustplaats in Kocaeli, vlak voor Gebze, de laatste grens met Istanbul.

Waarom heb ik het er zo vaak over? -Eerlijk gezegd zit er geen diepere gedachte achter. Alleen heeft dit stadje iets te maken met mijn belangstelling voor ontwerpen. Hereke is de bakermat van een kunstvorm die wereldwijd bekend is en officieel is erkend. De plaats heeft haar naam over de hele wereld bekendgemaakt met de beroemde tapijten die ik overal zou herkennen.

Je ontkomt er gewoon niet aan; het zit je in het bloed… Met zijde in allerlei kleuren leer je alle nuances van kleur en harmonie kennen. En al helemaal als je op jonge leeftijd hebt leren knopen en borduren… (Ik geloof dat ik mijn handigheid van mijn moeder heb; zij borduurde prachtige tapijten.)

Hürriyet, 1989

Als ik naar mijn achternaam in het artikel kijk, was ik toen blijkbaar geen Turkse :)) 

Toen ik op de basisschool zat (zoals de volwassenen zeiden: zodra ik oud genoeg was om het te begrijpen), begon ik te tekenen. Mijn eerste inspiratiebron (ik geloof dat mijn tekentalent van mijn vader komt) waren de schilderijen die mijn vader maakte met de gedoofde sintels van brandende tabak. (Die schilderijen heb ik nooit van mijn grootmoeder gekregen.) Natuurlijk kon ik niet in de buurt van vuur komen. Dus hield ik het maar bij potloodtekeningen. Ik tekende alles om me heen en maakte potloodkopieën van alle schilderijen die ik thuis kon vinden, om ze vervolgens op de schoolborden te hangen. En natuurlijk vergaten we ook niet om gedichten te schrijven. Ik zei het toch: allemaal door Hereke… We moesten en zouden kunstenaars worden. Op een gegeven moment dacht ik er zelfs aan om te gaan zingen, maar gelukkig ben ik daarvan afgestapt. Er is toch geen regel die zegt dat je overal goed in moet zijn? Dat was dus niets voor mij. Dan spelen wij wel gitaar en laat iemand anders zingen, zeiden we, en we legden ons erbij neer…

Toen viel mijn oog op de naaimachine die al jaren onaangeroerd bij mijn moeder thuis stond. Ze had hem helemaal uit Duitsland meegebracht voor haar uitzet, maar ik weet niet of ze ooit haar uitzet heeft gemaakt… Eerst probeerde ik stiekem uit te vogelen hoe alles werkte, en zo was ik de hele avond zoet. Toen ik eindelijk toestemming kreeg, nam ik alle restjes stof in huis onder handen (ik scheurde zelfs stof in stukken :)) en dacht: zo krijg je het naaien ook onder de knie! Ik ontwierp en naaide mijn schoolrok, die bij elk zuchtje wind opbolde, zodat dat niet meer zou gebeuren. Toen een mevrouw uit het appartementencomplex aan de overkant bij ons aanklopte om het patroon te vragen, staat de verbaasde blik van mijn moeder me nog steeds bij.

Door de jaren heen dacht ik soms dat ik in een identiteitscrisis zat, maar eigenlijk was ik al die tijd heel duidelijk over wat ik wilde: tekenen, muziek, poëzie, kleermaken… en toch belandde ik op de middelbare school bij de exacte vakken. Blijkbaar komt die ontwerpinteresse voort uit aanleg voor exacte vakken. -Dat zeg ik niet; dat zegt YÖK.- Maar mensen om me heen zeggen ook vaak dat ik die aanleg heb. Anders is het toch geen bewijs dat ik de middelbare school met een focus op exacte vakken als tweede van mijn klas heb afgerond(!)

Ik had mijn zinnen erop gezet: het moest en zou een opleiding zijn met de nadruk op ontwerpen. Ik zou werk doen waar ik van hield. Schrijven, tekenen, dingen uit elkaar halen en weer in elkaar zetten. -Misschien moet ik daar thuis ook maar eens mee ophouden.- 

Heb ik het gedaan?

Ja, dat heb ik gedaan.
Met mijn familie altijd aan mijn zijde was ik nu ook de creatieve ontwerper in de familie (ook al was ik gestopt met tapijten maken :)). Familieleden die gingen trouwen lieten hun uitnodigingen door mij maken, mensen die een bedrijf begonnen wilden visitekaartjes en de kruidenier in de buurt vroeg om flyers om in de appartementencomplexen te verspreiden. Was ik wel op de goede weg?

Ja, ja…

Absoluut. Heb geduld, begin klein en werk toe naar grote dingen.

Zijn we op weg gegaan?

Ja!

We zijn op weg gegaan, we zijn onderweg en we zullen doorgaan!

Liefs

Yaren Öz