Herkenbaarheid van influencerreclame in Turkije en Nederland
In zowel Turkije als Nederland wordt verwacht dat betaalde of anderszins beloonde influencerberichten duidelijk als reclame worden aangeduid. Een overzicht en praktisch advies.
- Gepubliceerd
- Bijgewerkt
- Leestijd5 min leestijd
In Turkije verwacht de influencerrichtlijn die de Reclameraad van het ministerie van Handel in 2021 publiceerde dat commerciële samenwerkingen met een duidelijk reclamelabel worden vermeld; in Nederland gelden de reclamecode voor social media en influencermarketing, het consumentenrecht en, voor grote videomakers die aan bepaalde criteria voldoen, de regels van het Commissariaat voor de Media. In beide landen is het veiligst om de reclame aan het begin van het bericht in de taal van het publiek te vermelden en de actuele regels met een juridisch adviseur te controleren.
In zowel Turkije als Nederland wordt verwacht dat een bericht dat een influencer plaatst in ruil voor geld, producten of een ander voordeel zo als reclame wordt aangeduid dat volgers het in één oogopslag herkennen. De details verschillen per land en platform en worden in de loop der tijd bijgewerkt. Dit artikel geeft een algemeen overzicht; het is geen juridisch advies en wij raden u aan de actuele teksten vóór een campagne met een juridisch adviseur te controleren.
Turkije: de influencerrichtlijn van het ministerie van Handel
De Reclameraad van het Turkse ministerie van Handel publiceerde in 2021 een richtlijn over commerciële reclame door social-media-influencers. Op het moment van schrijven is het kernprincipe dat een commerciële relatie tussen influencer en adverteerder zo moet worden vermeld dat consumenten die gemakkelijk kunnen herkennen.
De algemene aanpak laat zich als volgt samenvatten:
- De vermelding hoort aan het begin van het bericht te staan, duidelijk en in het Turks, met eenvoudige termen zoals "reklam" (reclame) of "işbirliği" (samenwerking).
- Ze mag niet verstopt zitten achter een link 'meer weergeven' of tussen een groot aantal hashtags.
- In video's en livestreams wordt de vermelding visueel en, waar relevant, mondeling verwacht, lang genoeg om opgemerkt te worden.
- Ook cadeau gegeven producten kunnen als commerciële relatie gelden.
- De richtlijn kan niet alleen de influencer, maar ook de adverteerder en tussenpersonen zoals bureaus verantwoordelijk houden.
Raadpleeg voor de precieze regels, voorbeeldformuleringen en mogelijke sancties de actuele tekst op de website van het ministerie.
Nederland: reclamecode, consumentenrecht en het CvdM
Het Nederlandse kader kent meerdere lagen. De reclamecode van de Stichting Reclame Code voor social media en influencermarketing (Reclamecode Social Media & Influencer Marketing) vereist dat betaalde of anderszins beloonde berichten duidelijk als zodanig worden vermeld en geeft voorbeeldlabels. Het gaat om zelfregulering; klachten worden behandeld door de Reclame Code Commissie.
Verborgen reclame kan bovendien een oneerlijke handelspraktijk zijn onder het consumentenrecht, waarop toezichthouder ACM handhaaft. Daarnaast registreert het Commissariaat voor de Media grote videomakers die aan bepaalde criteria voldoen, zoals aantal volgers en regelmaat van publiceren, en past het mediarechtelijke regels over reclame en de bescherming van minderjarigen op hen toe. De criteria kunnen veranderen; controleer daarom de actuele stand van zaken op de website van het CvdM.
Praktisch advies voor het aanduiden van reclame
- Zet de vermelding in de eerste regel van het bericht, in de taal die uw publiek begrijpt: Turks voor een Turks publiek, Nederlands of de taal van het publiek voor een Nederlands publiek.
- Gebruik de eigen functie 'betaald partnerschap' van het platform, maar vertrouw daar niet uitsluitend op; vermeld het ook in de tekst.
- Toon het label in video's in beeld en in het bijschrift; houd het in stories op elk frame zichtbaar.
- Vermeld ook cadeau gegeven producten.
- Stel voor campagnes die op beide landen zijn gericht één standaard op die aan de verwachtingen in beide landen voldoet.
Contracten en gebruiksrechten
De verplichtingen rond reclame-aanduiding horen in het contract: welke formulering wordt gebruikt, waar en hoe, goedkeuring door het merk vóór publicatie en wat er gebeurt als de regels niet worden nageleefd. Ook controleerbare productclaims en extra beperkingen voor gereguleerde categorieën zoals gezondheid, financiën of alcohol horen daarin thuis.
Gebruiksrechten zijn een apart onderwerp. Wil het merk content opnieuw gebruiken op de eigen sociale kanalen, de website of in betaalde advertenties, dan moeten duur, kanalen en gebied worden vastgelegd. Content die opnieuw in betaalde advertenties wordt gebruikt, moet duidelijk herkenbaar blijven als reclame.
Hoe Grafikare dit aanpakt
Tijdens de campagneplanning bepalen we de doellanden en platforms en verwerken we de regels voor reclame-aanduiding in de briefing en het contractkader. Vóór publicatie controleren we of de content correct is aangeduid, en waar een juridische interpretatie nodig is, verwijzen we onze klant naar diens eigen juridisch adviseur.
Veelgestelde vragen
Geldt een post in ruil voor een gratis product als reclame?
In de meeste gevallen wel. Zowel de Turkse richtlijnen als de Nederlandse Reclamecode kunnen niet-geldelijke voordelen als commerciële relatie aanmerken, dus moet dit worden vermeld.
Is het label 'betaald partnerschap' van het platform voldoende?
Op zichzelf is dat mogelijk niet voldoende. De veilige aanpak is de platformfunctie gebruiken én aan het begin van het bijschrift duidelijk vermelden dat het om reclame gaat.
Is dit artikel juridisch advies?
Nee. Het biedt algemene informatie; regels veranderen en elke campagne is anders, dus de actuele teksten moeten met een juridisch adviseur worden gecontroleerd.
