Çok dilli web siteleri: TR, EN ve NL için doğru kurulum

Çok dilli bir web sitesini doğru kurmanın temeli, her dil sürümüne kendi kalıcı adresini vermek ve bu sürümleri hreflang etiketleriyle birbirine bağlamaktır. Bunun üzerine her dilde ayrı yazılmış başlık, açıklama ve URL (slug) gelir. Teknik yapı doğru olsa bile, çeviri sürecini yönetecek bir iş akışı yoksa site zamanla dilleri arasında tutarsızlaşır.

Dil başına URL yapısı

Arama motorlarının her dil sürümünü ayrı bir sayfa olarak tanıyabilmesi için her dilin ayrı bir URL'si olmalıdır. Yaygın üç seçenek vardır:

• Alt klasör: /tr/, /en/, /nl/. Tek alan adı altında yönetimi en kolay ve en yaygın çözümdür.
• Alt alan adı: en.ornek.com. Ayrı altyapı gerektiğinde tercih edilir.
• Ülke alan adı: ornek.nl, ornek.com.tr. Güçlü yerel sinyal verir, ancak yönetimi ve bakımı daha ağırdır.

Kaçınılması gereken yaklaşım, dili yalnızca çerezle veya ?lang=en gibi bir parametreyle değiştiren yapılardır. Bu durumda tüm diller aynı adreste görünür ve arama motorları alternatif sürümleri güvenilir biçimde ayırt edemez.

hreflang ve x-default

hreflang etiketleri, aynı içeriğin hangi dil ve bölge için hangi adreste olduğunu arama motorlarına bildirir. Google'ın dokümantasyonunda vurgulanan temel kurallar şunlardır:

1. Her dil sürümü, kendisi dahil tüm alternatif sürümleri listeler.
2. Bağlantılar karşılıklı olmalıdır: TR sayfası EN'i gösteriyorsa EN sayfası da TR'yi göstermelidir.
3. Dil kodları ISO 639-1 biçiminde yazılır (tr, en, nl); bölge gerekiyorsa ISO 3166-1 Alpha-2 kodu eklenir (örneğin nl-BE).
4. x-default, ziyaretçinin diline uyan bir sürüm olmadığında gösterilecek varsayılan sayfayı belirtir; genellikle dil seçim sayfası ya da ana uluslararası sürümdür.

hreflang bilgisi üç yoldan biriyle verilebilir: sayfanın <head> bölümündeki link etiketleri, HTTP başlıkları (PDF gibi HTML olmayan dosyalar için) ya da XML site haritası. Hangisi seçilirse seçilsin, yöntemi tutarlı uygulamak ve içerik yönetim sisteminin bu etiketleri elle değil otomatik üretmesini sağlamak hataları büyük ölçüde önler. Sayfanın HTML lang özniteliğinin de içeriğin diliyle uyumlu olması, ekran okuyucular ve tarayıcılar için ayrıca önemlidir.

Her dil sürümünün canonical etiketi de kendisini göstermelidir. Tüm dillerin canonical'ını tek bir dile yönlendirmek, diğer dillerin dizinden düşmesine yol açabilir.

Çevrilmiş slug ve meta veriler

Bir sayfanın yalnızca gövde metnini çevirmek yetmez. Her dilde şunlar ayrı ayrı yazılmalıdır:

• URL slug'ı (/tr/hizmetler/ ile /en/services/ gibi)
• Sayfa başlığı (title) ve meta açıklama
• Sosyal paylaşım (Open Graph) başlık ve açıklamaları
• Görsel alternatif metinleri
• Yapılandırılmış veri içindeki metinler

Bu nedenle içerik yönetim sisteminde her içeriğin dil bazında ayrı kayıtlarla (çeviri tablolarıyla) tutulması, sayfaların elle kopyalanmasından çok daha sağlıklıdır. Dil değiştirici de ziyaretçiyi ana sayfaya değil, aynı içeriğin diğer dildeki karşılığına götürmelidir.

İçerik iş akışı

Çok dilli sitelerde asıl zorluk yayından sonra başlar. Bir hizmet sayfası Türkçede güncellenip İngilizce ve Felemenkçede eski kaldığında, farklı pazarlara farklı bilgi verilmiş olur. Basit ama etkili bir düzen şöyle kurulabilir: kaynak dil belirlenir, her değişiklik diğer dillerde "çeviri bekliyor" olarak işaretlenir, çeviri ana dili hedef dil olan biri tarafından gözden geçirilir ve ancak ondan sonra yayınlanır. Makine çevirisi taslak için kullanılabilir, ancak yayından önce insan kontrolünden geçmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Ziyaretçiyi IP adresine veya tarayıcı diline göre otomatik yönlendirmek; Google bunun yerine dil seçeneği sunulmasını önerir.
• Tek yönlü hreflang bağlantıları veya var olmayan sayfaları gösteren etiketler.
• Çevrilmemiş sayfaları başka bir dilin URL'si altında yayınlamak.
• İngilizce sayfalarda kalan Türkçe menü, buton veya form metinleri.
• Her dilde aynı title ve meta açıklamayı kullanmak.

Grafikare nasıl yaklaşıyor?

Çok dilli projelerde önce URL yapısını ve dil başına içerik modelini belirliyor, hreflang ve canonical etiketlerinin sistem tarafından otomatik üretilmesini sağlıyoruz. Ardından eksik çevirileri görünür kılan bir iş akışı kurarak yeni bir dilin, örneğin Felemenkçenin, mevcut yapıyı bozmadan eklenebilmesini hedefliyoruz.